Łódzka Szkoła dla Słabo Widzących i Niewidomych "NA DZIEWANNY" ROK ZAŁOŻENIA 1934

Orientacja przestrzenna - nie odkładajmy jej na później.

 

Wiadomo powszechnie, że małe dzieci potrzebują ze względów fizjologicznych, psychicznych i zdrowotnych dużo ruchu. Jednak dzieci niewidome i słabo widzące pozbawione bodźców wzrokowych są w tej dziedzinie dużo bardziej bierne od rówieśników.

Często są one zniechęcane do brania udziału w grach i zabawach ruchowych ze względu na źle rozumianą ochronę wzroku i ogólnego stanu zdrowia. Należy zatem zadbać aby jak najwcześniej wprowadzić zajęcia z orientacji przestrzennej. Muszą one być dostosowane do potrzeb i możliwości dziecka w każdym wieku.

 

Dzięki zajęciom z orientacji przestrzennej wyzwolimy u dziecka potrzebę poruszania się oraz zapewnimy mu bezpieczeństwo w trakcie chodzenia, zabawy i samodzielnego poznawania świata.

 

Wiedza zdobyta na zajęciach orientacji przestrzennej przyczynia się do wzbogacenia sfery poznawczej, rozwija pewność siebie, korzystnie wpływa na rozwój fizyczny, kształtuje prawidłową postawę, poprawia koordynację ruchową. Pojęcia poznane w czasie tych zajęć będzie mógł wykorzystać na lekcjach geografii, matematyki i wszędzie tam gdzie operuje się słownictwem z zakresu stosunków przestrzennych.

 

Umiejętność samodzielnego poruszania się ma wpływ na wszystkie dziedziny życia dziecka, a później dorosłego. Człowiek który jest zależny od drugiej osoby źle funkcjonuje psychicznie i nie może w pełni cieszyć się życiem. Podstawowe pojęcia i umiejętności z zakresu orientacji przestrzennej dziecko może i powinno poznać już w domu w czasie zabawy z najbliższymi.

 

Pierwsze ćwiczenia służą poznaniu własnego ciała, jego poszczególnych części, funkcji i możliwości ruchowych. Polegają one na nazywaniu i pokazywaniu przez dziecko poszczególnych części ciała na sobie, na lalce i drugiej osobie np. gdzie masz nos? Pokaż nos dziadka? Gdzie lalka ma stopę? Dotknij kolanem do czoła itp.

 

Po dokładnym i usystematyzowanym poznaniu własnego ciała pora na wprowadzenie pojęć przestrzennych. Zaczynamy od zadań, które wymagają od dziecka zajęcia określonej pozycji względem innej osoby lub przedmiotów z najbliższego otoczenia np. stań do mnie przodem, weź piłkę w lewą rękę, stań za krzesłem, stań tyłem do mnie itp. Ponieważ ćwiczenia te wymagają bardzo bliskiego kontaktu i dotyku wskazane jest aby były wykonywane przez osoby najbliższe dziecku pod okiem nauczyciela orientacji. Nie można ich też robić okazjonalnie to znaczy teraz się uczymy orientacji, należy obserwować dziecko w różnych sytuacjach i w razie potrzeby korygować jego zachowanie.

 

Kolejną grupą są ćwiczenia związane z określaniem rozmiarów, kształtów, czasu i prędkości. Wprowadzamy tu ćwiczenia polegające na segregowaniu różnych przedmiotów według wielkości i kształtu. W czasie nauki orientacji należy szczególną uwagę zwrócić na ćwiczenia słuchowe i nie chodzi tu tylko o słuchanie muzyki. Należy nazywać dźwięki w bliższym i dalszym otoczeniu dziecka, określać kierunek z którego dochodzą, czy są w ruchu, zbliżają się czy oddalają itp. Jeżeli to możliwe nie tylko nazywajmy rzecz która wydaje dźwięk, ale starajmy się pokazać ją dziecku.

 

Przedstawiłam w dużym skrócie ćwiczenia z zakresu orientacji przestrzennej, wiele z nich można wykonać samodzielnie z dzieckiem, ale zachęcam Państwa do korzystania z rad i wskazówek których mogą udzielić nauczyciele specjaliści z tej dziedziny.


Nauczyciele orientacji przestrzennej - mgr Małgorzata Białek, mgr Marzena Wilczyńska